وکیل

همه چیز درباره بازرس شرکت

بازرس یکی از سمت های شرکت است. فردی که به عنوان بازرس انتخاب می شود، مسئولیت‌ها و اختیاراتی خواهد داشت. انتخاب بازرس نیز بر طبق قوانین و اصول از پیش تعیین شده‌ای، صورت می‌گیرد.

بازرس شرکت

هر شرکت سهامی، باید فرد یا افرادی را تحت سمت بازرس داشته باشد. این سمت، با هدف نظارت در اعمال مدیران شرکت تصویب می‌شود. بازرس وظیفه دارد تا مجمع عمومی را از اعمال مدیران، مطلع سازد.

انتخاب بازرس

انتخاب بازرس از وظایف و تکالیف شرکت است. بدین معنا که این امر، قابل اسقاط نخواهد بود. انتخاب بازرس از طریق مجمع عمومی صورت می‌گیرد.

بر طبق ماده ۱۴۴ لایحه اصلاحی ۱۳۴۷، هر شرکت سهامی، می بایست یک بازرس داشته باشد. در صورتی که حجم کارهای شرکت زیاد باشد، می توان تعداد بازرسان را ارتقا داد. اما این امر تعداد بیش تر از یک نفر بازرس، اختیاری خواهد بود.

هم چنین بر طبق ماده ۱۶۶ لایحهٔ اصلاحی ذکر شده، برای شرکت باید یک یا چند نفر به عنوان بازرس علی البدل انتخاب شود. این بازرسان علی البدل، در صورت فوت، استعفا، معذوریت، یا عدم قبولی سمت بازرس اصلی، مسئولیت وظایف بازرسی را خواهند داشت.

نکته مهم در انتخاب بازرس، این است که این افراد نباید هیچگونه نسبت فامیلی با اعضای شرکت داشته باشند.

ماموریت بازرس

مدت مأموریت بازرس، یک سال است. همانطور که بیان شد، بازرس در این مدت وظیفه دارد تا بر اعمال مدیران نظارت داشته باشد. او باید گزارشی از این اعمال را به هیات مدیره اعلام کند.

در صورت عدم گزارش، رییس دادگاه شهرستان با تقاضای هر ذی نفع، بازرس یا بازرسان را تعیین خواهد کرد. ناگفته نماند که این تصمیم دادگاه، قابل اعتراض نخواهد بود.

وظایف بازرس شرکت

بر طبق آن چه که در قانون ذکر گردیده است، وظایف بازرسین مطابق لیست زیر خواهد بود.

  • نظارت بر امور هیات مدیره
  • مأموریت بررسی حساب‌ها
  • مأموریت اطلاع رسانی
  • بررسی هزینه ها و درآمدهای شرکت
  • ارائهٔ نتایج بررسی هزینه ها به سهامداران

در ادامه، شرح مختصری از برخی از وظایف یاد شده را بیان می‌کنیم.

بازرسی

نظارت بر امور هیات مدیره توسط بازرس

مطابق با ماده ۱۴۸ لایحه اصلاحی ۱۳۴۷، بازرس وظیفه دارد تا درباره درستی یا عدم درستی اطلاعاتی که مدیران شرکت در مجمع عمومی، اعلام می‌دارند؛ اظهار نظر کند.

همچنین بازرس وظیفه دارد تا اطلاعات نادرست و خلاف واقعیتی که توسط مدیران، اعلام می‌گردد را به مجمع عمومی اطلاع رسانی کند.

ماموریت بررسی حساب ها توسط بازرس

بازرسان وظیفه دارند تا صورت حساب دارایی شرکت را بررسی کنند. این افراد در خصوص صورتحساب دوره عملکرد، حساب سود و زیان و ترازنامه تسلیم شده به مجمع عمومی، می توانند اظهار نظر کنند. هم چنین بازرس می‌بایست بررسی کند تا در اسناد شرکت، تمام موارد صحیح و واقعی ذکر شده باشد. به عبارت دیگر تعیین اصالت و غیر جعلی بودن اسناد، به عهده بازرس شرکت خواهد بود.

ماموریت اطلاع رسانی توسط بازرس

بازرس موظف است تا کلیهٔ تخلفاتی که در زمان ثبت شرکت در امور حساب ها صورت گرفته را به مراجع قضایی اطلاع رسانی کند. این امر نقطه تلنگری برای توجه بیش تر مدیران شرکت در امور حساب های شرکت خواهد بود.

آیا بازرس یا بازرسان می توانند در معاملات شرکت ذی نفع باشند؟

خیر. بازرسان در معاملات شرکت به صورت مستقیم یا غیر مستقیم ذی نفع نخواهند بود.

حق الزحمه بازرس را چه کسی تعیین خواهد کرد؟

بر طبق ماده ۱۵۵ لایحه قانونی، تعیین حق الزحمهٔ بازرس به عهده مجمع عمومی عادی خواهد بود.

مسئولیت بازرسان چیست؟

بازرس به غیر از وظایفی که در متن مقاله بیان شد، مسئولیت هایی نیز دارد. به عنوان مثال، بازرس در مقابل اشخاص ثالث و شرکت، نسبت به تخلفاتی که در وظایف خود انجام می دهد، مسئول خواهد بود.

در این شرایط بازرس، طبق قانون مسئولیت مدنی، مسئول جبران خسارت وارده خواهد بود.

هم چنین اگر در انجام وظایف بازرس، ارتکاب جرم عمدی و توام با مشارکت بازرس باشد، مسئولیت کیفری مورد توجه بازرس یا بازرسان قرار خواهد گرفت.

در صورتی که شرکتی چند بازرس داشته باشد،‌ چه تعداد گزارش باید ارائه شود؟

در صورتی که شرکت چند بازرس داشته باشد، کل بازرسان موظف به تهیه گزارشی واحد خواهند بود. در صورتی که بین آن ها اختلاف نظر وجود داشته باشد، با ذکر دلیل در گزارش قید خواهد شد.

بازرس چه موقع باید گزارش را آماده کند؟

گزارشی که توسط بازرس یا بازرسان تهیه می شود، می بایست ده روز قبل از تشکیل مجمع عمومی عادی شرکت، آماده باشد.

موارد مندرج در بازرسی

چه اشخاصی نمی توانند سمت بازرس در یک شرکت را داشته باشند؟

بر طبق آن چه که در مادهٔ ۱۴۸ لایحه قانونی ذکر گردیده است، افراد زیر نمی توانند سمت بازرسی در شرکت سهامی داشته باشند.

افرادی که در ماده ۱۱۱ این قانون ذکر شده اند.

مدیران شرکت و مدیرعامل شرکت

کسانی که نسبت خویشاوندی سببی یا نسبی با مدیران و مدیرعامل شرکت دارند. تا درجه سوم از طبقه اول و دوم.

شخصی که خود یا همسرش از مدیران یا مدیرعامل شرکت حقوق دریافت می کند.

چه کسی مسئول عزل بازرس خواهد بود؟

مجمع عمومی عادی مسئول انتخاب و عزل بازرس یا بازرسان می باشد. البته در خصوص شرکت های سهامی خاص، بازرس با امضای کلیهٔ سهام داران،‌ انتخاب خواهد شد. در صورت عزل بازرس، می بایست جانشین وی نیز تعیین شود.

آیا بازرسان سابق می توانند برای این سمت انتخاب شوند؟

در صورتی که شرایط پذیرش سمت بازرسی برای فرد وجود داشته باشد، انتخاب مجدد بازرس یا بازرسان سابق بلامانع خواهد بود.

آیا بازرس می تواند از اعضای شرکت باشد؟

مطابق لایحهٔ قانونی، در شرکت های سهامی خاص، بازرس را می توان از اعضای شرکت انتخاب کرد. این در حالی است که انتخاب بازرس در شرکت های سهامی عام، از خارج از شرکت صورت می گیرد.

البته اگر فردی از خارج از شرکت در سمت بازرسی انتخاب شد، می بایست نام وی در «فهرست رسمی بازرسان شرکت ها» قید شود. این فهرست از سوی وزارت اقتصاد تهیه خواهد شد.

چرا یک شرکت، به بازرس نیاز دارد؟

از آن جایی که سهام داران از نظر قانونی حق دخالت در امور شرکت را ندارند. لازم است تا روشی باشد که سهام داران مطمئن شوند تا سرمایه آن‌ها در مسیر درستی قرار گرفته و در گردش است.

از سوی دیگر دخالت در امور شرکت، برعهده هیئت مدیره و مدیر عامل است. پس شخص باید بر کار آن ها نظارت داشته باشد. این جاست که سمت بازرس الزام پیدا می کند.

کارخانه

اگر مدارک و اطلاعات شرکت، خارج از شرکت باشد؛ آیا بازرس می‌تواند آن را مطالبه کند؟

خیر. بازرس تنها مدارک و اطلاعاتی از شرکت که نزد مدیران و یا مدیرعامل است را می تواند مطالبه کند.

آیا وجود بازرس در تمام شرکت‌ها الزامی است؟

وجود بازرس برای شرکت‌های سهامی، بله، الزامی است. اما با توجه به شرایطی که در این مقاله، ذکر شد؛ بهتر است برای سایر شرکت‌ها نیز چنین سمتی در نظرگرفته شود.

آیا بازرس می تواند از میان سهامداران انتخاب شود؟

بله. در صورتی که موارد و شرایط لازم که در این مقاله بیان شد را داشته باشد، می تواند از میان سهامداران یا خارج از آن انتخاب شود.

چرا باید بازرسان بر لایحه های قانونی اشراف داشته باشند؟

با توجه به مسئولیت هایی که بازرس یک شرکت دارد، بهتر است که بر لایحه های قانونی تسلط کامل داشته باشد. این کار کمک می‌کند تا در انجام وظایف خود به مشکل بر نخورد.

برای دریافت اطلاعات تکمیلی می‌توانید از طریق سامانه وکیل ۲۴ با ما در ارتباط باشید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
مشاوره حقوقی با بهترین وکیل - ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱